Rehber · · 4 dk okuma · Webitro ekibi
Yapay zekâ ile makale yazma: işe yarayan yöntem ve sınırları
Yapay zekâ ile makale yazma nasıl yapılır, model nerede uydurur, taslak nasıl düzeltilir? İyi bir talimatın ve insan okumasının yazıya ne kattığını anlatıyoruz.
Bir makale beş adımda yazılır
- 1Konuyu netleştirin
- 2Kaynakları verin
- 3Taslağı yazdırın
- 4Bilgileri doğrulayın
- 5Kendi sesinizle düzeltin
Boş sayfaya bakmak yazmanın en zor kısmı. Yapay zekâ ile makale yazma bu kısmı kolaylaştırır: birkaç dakikada önünüzde düzgün cümlelerle kurulmuş bir taslak olur. Sorun şu ki o taslak çoğu zaman herkesin yazabileceği bir yazıdır ve içinde kimsenin vermediği bilgiler bulunabilir.
Bu yazıda modelin nasıl çalıştığını, ondan iyi bir taslak almanın yolunu ve taslağı yayınlanabilir bir makaleye çevirmek için sizin yapmanız gerekenleri anlatıyoruz.
Yapay zekâ makale yazma araçları nasıl çalışır?
Bu araçların arkasında bir dil modeli var. Model, eğitildiği metinlerdeki örüntülere bakarak bir sonraki kelimenin ne olacağını tahmin eder ve cümleyi böyle kurar. Çevresindeki araç ona bir kaynak vermediyse bilgiyi bir yerden okumaz, öğrendiği kalıplardan üretir.
Bunun iki sonucu var. Model hemen her konuda akıcı yazar. Aynı akıcılıkla yanlış bir tarih, var olmayan bir kaynak ya da uydurma bir rakam da yazabilir. Metnin düzgün görünmesi doğru olduğunu göstermez.
İyi taslak iyi talimatla başlar
“Kahve hakkında bir makale yaz” derseniz ansiklopedi özeti gibi bir metin alırsınız. Modele ne kadar bağlam verirseniz taslak o kadar size ait olur.
“Yeni çalışma saatlerimizi duyuran bir yazı yaz” ile saatleri, şubeyi, değişikliğin nedenini ve örnek olarak eski iki duyurunuzu veren bir talimatı karşılaştırın. İkincisini yazmak biraz daha uzun sürer, çıkan taslak ise çok daha az düzeltme ister.
Talimatınızda şunlar bulunsun.
- Okur kim ve konuyu ne kadar biliyor?
- Yazının tek cümlelik ana fikri ne?
- Hangi bilgiler kullanılacak? Notlarınızı, rakamlarınızı ve kaynaklarınızı yapıştırın.
- Uzunluk ve ton. Kendi yazdığınız bir paragrafı örnek vermek, “samimi olsun” demekten daha çok işe yarar.
- Nelerin yazılmayacağı: kanıtlayamayacağınız iddialar, kullanmadığınız kelimeler.
Makaleyi adım adım yazdırın
Makalenin tamamını tek istekte yazdırmak en yaygın hata. Önce yalnızca başlıkları isteyin. Sırayı değiştirin, gereksiz başlığı atın, eksik olanı ekleyin. Yazının iskeleti sizin kararınız olsun.
Sonra bölümleri tek tek yazdırın ve her bölüm için o bölüme ait notlarınızı verin. Uzun bir metinde model başta söylediğini sonda tekrar etmeye başlar. Parça parça ilerlemek bunu azaltır. Bir bölümü beğenmediyseniz bütün yazıyı değil, o bölümü yeniden isteyin.
Giriş paragrafını en sona bırakın. Giriş, yazının geri kalanı bittikten sonra daha kolay yazılır, çünkü artık neyi anlattığınızı bilirsiniz.
Modelin uydurduğu yerler
Model emin olmadığını söylemez. Uydurduğu rakamı da doğru rakamla aynı tonda yazar, bu yüzden hatayı üsluptan anlayamazsınız. Taslakta en çok şu noktalara bakın.
- Rakamlar ve yüzdeler. Kaynağını siz vermediyseniz kaynağı yoktur.
- Alıntılar ve kişi adları. Model, söylenmemiş bir sözü gerçek bir kişiye atfedebilir.
- Tarihler, sürüm numaraları, fiyatlar. Bunlar çabuk eskir ve modelin bilgisi geride kalmış olabilir.
- Kanun, yönetmelik ve sağlık bilgisi. Burada küçük bir hata büyük sonuç doğurur.
Yazıyı kendi sesinize çevirmek
Her iddiayı asıl kaynağından doğrulayın. Doğrulayamadığınız cümleyi çıkarın. Bu iş bittikten sonra sıra üsluba gelir.
Model ortalama bir sesle yazar. Cümleler aynı uzunlukta olur, her paragraf bir toparlama cümlesiyle biter, belirli kalıplar tekrar eder. Okur bunu birkaç paragrafta fark eder.
Çaresi, yazıya sizden başkasının bilemeyeceği şeyleri eklemek. Geçen ay bir müşterinizin sorduğu soru. Denediğiniz ve işe yaramayan yöntem. Kendi aldığınız bir ekran görüntüsü.
Ardından boş cümleleri silin. “Bu konu oldukça önemlidir” gibi bir cümle çıkarıldığında yazı hiçbir şey kaybetmiyorsa o cümle fazladır. Metni yüksek sesle okumak bu cümleleri bulmanın en hızlı yoludur.
Arama motorları bu yazılara nasıl bakar?
Google’ın üretken yapay zekâ kullanımıyla ilgili yayımladığı rehber, bu araçlarla kullanıcıya değer katmadan çok sayıda sayfa üretmenin “ölçekli içerik kötüye kullanımı” adlı spam politikasını ihlal edebileceğini söyler. Spam politikalarını ihlal eden siteler sonuçlarda geriye düşebilir ya da hiç görünmeyebilir.
Aynı rehber doğruluk, kalite ve alaka üzerinde durur. Yazının yapay zekâyla yazılmış olması tek başına ihlal olarak tanımlanmaz. Sorun, kimseye faydası olmayan sayfaları seri hâlde üretmektir. Az sayıda özenli yazı, okunmadan yayınlanan çok sayıda yazıdan daha güvenlidir.
Ne zaman kullanmamalı?
Kişisel deneyim, röportaj ya da kendi yaptığınız bir araştırmanın sonucu gibi yazılarda modelin katabileceği şey azdır, çünkü bilgi sizdedir. Orada onu düzeltmen olarak kullanın: yazım hatası, fazla uzun cümle, tekrar eden kelime. Güncel bir olayı anlatan yazılarda da dikkatli olun, çünkü modelin bilgisi belirli bir tarihte kalır.
Birkaç yazı için bir sohbet aracı ve iyi bir talimat yeter. Her hafta onlarca metin çıkaran ve her birinin kendi ürün bilgisine uymasını isteyen ekipler için Webitro’da bu işi kendi verinize bağlı çalışan araçlarla kuruyoruz.
İçerik Motoru
Örnek senaryo
Sık sorulan sorular
Yapay zekâyla yazılan makale intihal sayılır mı?
Model metni kelime kelime üretir, bir kaynaktan kopyalamaz. Yine de var olan bir metne çok benzeyen cümleler kurması mümkündür. Yayınlamadan önce metni bir benzerlik aracından geçirmek ve alıntıları kaynağıyla göstermek iyi bir alışkanlıktır.
Google yapay zekâyla yazılan yazıları cezalandırır mı?
Yapay zekâyla yazıldığı için cezalandırmaz. Google’ın rehberi üretken yapay zekâ kullanımını yasaklamaz, doğruluk, kalite ve alaka ister. Kullanıcıya değer katmadan çok sayıda sayfa üretmek ise spam politikasına girebilir ve site sonuçlarda geriye düşebilir.
Yapay zekâ makale yazma araçları Türkçeyi iyi yazar mı?
Yaygın modeller Türkçeyi akıcı yazar. Yine de ek hataları, İngilizceden çevrilmiş gibi duran kalıplar ve yerinde kullanılmayan deyimler görülür. Metni yüksek sesle okumak bu yerleri çabuk ortaya çıkarır.
Makalenin tamamını yapay zekâya yazdırmak doğru mu?
Taslağı yazdırabilirsiniz, yayın kararını ona bırakmayın. Bilgileri doğrulamak, kendi deneyiminizi eklemek ve boş cümleleri çıkarmak sizin işiniz. Bu adımlar atlanırsa yazı aynı konudaki diğer yazılardan ayrılmaz.
İyi bir talimat ne kadar uzun olmalı?
Belirleyici olan içeriktir. Okuru, ana fikri, kullanılacak bilgileri, tonu ve yazılmaması gerekenleri söyleyen bir talimat yeterlidir. Bu çoğu zaman birkaç paragraf ve yapıştırılmış notlar demektir.